Beste bezoeker,

op dit moment wordt er een nieuwe release doorgevoerd op GEMMA Online. Hierdoor is de omgeving tijdelijk niet beschikbaar.

Vragen? Stuur een e-mail naar gemmaonline@vng.nl

Met vriendelijke groet, Kenniscentrum Architectuur VNG Realisatie

GEMMA kennismodel

Laatst bewerkt: 30 juni 2021, 13:41:02


Wat is een (semantisch) kennismodel

Een kennismodel of metamodel beschrijft de architectuurobjecten en hun onderlinge samenhang. Bijvoorbeeld applicatieservices of applicatiefuncties. Het kennismodel is weergegeven in de concepten zoals gedefinieerd in de ArchiMate conventie.

Het GEMMA kennismodel toont de ArchiMate concepten die gebruikt worden voor het beschrijven van de informatievoorziening van het gemeentelijk domein. Het kennismodel fungeert tevens als basis voor de inrichting van deze wiki. Hierdoor wordt de kennis uit GEMMA 2.0 semantisch en kan als zodanig beter beheerbaar en toegankelijk gemaakt.

Softwarecatalogus ArchiMate exportbestanden (AMEFF)

Gemeenten en leveranciers kunnen met de Softwarecatalogus een exportbestand opvragen van de GEMMA architectuur met daarin opgenomen hun eigen applicatielandschap of portfolio. Gebruik de hieronder staande links voor de documentatie over de inhoud van het ArchiMate exportbestand. Op deze pagina's ziet u hoe de door u geregistreerde pakketten, de pakketversies en de koppelingen uit de Softwarecatalogus zijn verbonden met het GEMMA architectuurmodel:

View van GEMMA kennismodel

View van het GEMMA kennismodel en onder de view een tabel met alle gebruikte concepten en definities

Een product is de coherente verzameling van services, vergezeld van een contract of verzameling overeenkomsten, die in zijn geheel wordt aangeboden aan (interne of externe) klanten. (Product) Product Een bedrijfsservice is een dienst die voorziet in de behoefte van een klant binnen of buiten de organisatie. (BusinessService) Bedrijfsservice Een deelservice is een onderdeel van een Bedrijfsservice. Dit kan een externe maar ook een interne bedrijfsservice zijn. Bv. het werkproces 'besluiten' uit de GEMMA-referentieprocessen, levert zo'n deelservice. Het wordt in verschillende bedrijfsprocessen gebruikt, maar het is geen service die de organisatie levert aan de buitenwereld. (BusinessService) Bedrijfsdeelservice Een gebeurtenis is iets dat gebeurt (intern of extern) en gedrag beïnvloedt (bv. bedrijfsprocessen en bedrijfsfuncties) (BusinessEvent) Gebeurtenis Een bedrijfsproces is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een volgordelijkheid van activiteiten en dat tot doel heeft een gedefinieerde verzameling producten of bedrijfsservices te produceren. (BusinessProcess) Bedrijfsproces Een geordende reeks van processtappen die binnen één organisatorische eenheid binnen een organisatie wordt uitgevoerd met als doel een specifieke bijdrage (prestatie) te leveren aan een dienst die uiteindelijke zal worden geleverd aan een burger, een bedrijf of een andere organisatie. Voorheen 'werkproces' genoemd. (BusinessProcess) Deelproces (werkproces) Een geordende reeks handelingen die ononderbroken wordt uitgevoerd door één mens of machine binnen één bedrijfsfunctie (eenheid van tijd, plaats en handelen). (BusinessProcess) Processtap Een bedrijfsobject is een passief element dat vanuit bedrijfsperspectief relevantie heeft. (BusinessObject) Bedrijfsobject Een bedrijfsrol is de verantwoordelijkheid voor specifiek gedrag waar een bedrijfsactor aan toegewezen kan worden. (BusinessRole) Bedrijfsrol Een bedrijfssamenwerking is een (tijdelijke) samenstelling van twee of meer bedrijfsrollen resulterend in een specifiek collectief gedrag in een bepaalde context. (BusinessCollaboration) Bedrijfssamenwerking Een bedrijfsactor is een organisatorische eenheid die in staat is bepaald (actief) gedrag te vertonen. (BusinessActor) Bedrijfsactor Principes zijn algemene regels en richtlijnen, en zijn bedoeld voor: * langdurig gebruik en worden zelden aangepast, * de ondersteuning van het informeren en bereiken van de missie van een organisatie. (Principle) Principe Een applicatieservice ontsluit functionaliteit naar afnemers van die functionaliteit. Een voorbeeld van een applicatieservice is de 'Aanmaken zaak' service. (ApplicationService) Applicatieservice Een applicatie-interface beschrijft hoe een component kan koppelen met zijn omgeving (ApplicationInterface) Applicatie-interface Een gegevensobject is een passief element dat geschikt is voor geautomatiseerde verwerking. (DataObject) Gegevensobject Een aggregatie van twee of meer applicatiecomponenten die samenwerken om collectief gedrag uit te voeren. Een voorbeeld van een applicatie-samenwerking is een zaaksysteem en een DMS die samen zorgen voor het 'administreren van zaakdocumenten'. (ApplicationCollaboration) Applicatiesamenwerking Een samenhangende groep interne gedragingen van een applicatiecomponent. Via applicatiefuncties realiseert een applicatiecomponent applicatieservices. Een voorbeeld van een applicatiefunctie is de Raadplegen zaakdocumenten functie. (ApplicationFunction) Applicatiefunctie Een bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties). (BusinessFunction) Bedrijfsfunctie Een standaard is een afspraak tussen organisaties of afdelingen om in specifieke situaties gebruik te maken van een bepaald voorgedefinieerd formaat of protocol. (Constraint) Standaard Een standaardversie geeft de volgorde aan waarin de standaard in de tijd is gewijzigd. Een standaardversie is het resultaat van een proces waarin een standaard is gerealiseerd of gewijzigd. (Constraint) Standaardversie Definitie: een referentiecomponent is een type applicatiecomponent. De ArchiMate definitie van een applicatiecomponent is: Een modulair, zelfstandig inzetbaar en vervangbaar deel van een systeem, dat zijn functionaliteit aanbiedt via goed gedefinieerde interfaces. Applicatiecomponenten stellen functionaliteit beschikbaar, die gebruikt wordt om de applicatiediensten mee te leveren. (ApplicationComponent) Referentiecomponent Indeling van standaarden voor de (mate van) bouwbaarheid en testbaarheid (Grouping) Standaardgroep Kleinst mogelijke eenheid van werk, uitgevoerd door één persoon of machine op één plek op één moment. (BusinessProcess) Handeling De buitengemeentelijke component is een applicatiecomponent die staat voor de sectorale en landelijke voorzieningen waar gemeenten informatie ophalen, delen en of uitwisselen van gegevens met overheidsorganisaties, ketenpartners, burgers en bedrijven. (ApplicationComponent) Buitengemeentelijk component De buitengemeentelijke service is een applicatie service (of koppelvlak) die de sectorale en landelijke voorzieningen aanbieden aan haar afnemers. (ApplicationService) Buitengemeentelijke service Het applicatiefunctiegroepelement groepeert concepten die bij elkaar horen op basis van gedeelde eigenschappen. (ApplicationFunction) Applicatiefunctiegroep Een domein is een afgebakende groep bedrijfsfuncties die in de gemeentelijke praktijk vaak in samenhang worden ingericht en gebruikt (Grouping) Domeingroep AggregationRelationship AggregationRelationship groepeert TriggeringRelationship leidt tot AggregationRelationship is opgebouwd uit TriggeringRelationship leidt tot RealizationRelationship realiseert AggregationRelationship is opgebouwd uit TriggeringRelationship leidt tot RealizationRelationship realiseert AccessRelationship W TriggeringRelationship leidt tot TriggeringRelationship leidt tot RealizationRelationship realiseert AggregationRelationship is opgebouwd uit AssociationRelationship is gerelateerd aan AssignmentRelationship is toegewezen aan SpecializationRelationship specialiseert AggregationRelationship groepeert Heeft toegang tot een bedrijfsobject en: * Is verantwoordelijk voor * is eigenaar van * is beheerder van * is raadpleger van (AccessRelationship) W AggregationRelationship groepeert AssignmentRelationship is toegewezen aan AggregationRelationship groepeert ServingRelationship wordt gebruikt door AccessRelationship W ServingRelationship wordt gebruikt door ServingRelationship wordt gebruikt door AssignmentRelationship is toegewezen aan ServingRelationship wordt gebruikt door RealizationRelationship realiseert AggregationRelationship groepeert RealizationRelationship realiseert AggregationRelationship groepeert ServingRelationship wordt gebruikt door AggregationRelationship groepeert AccessRelationship W AggregationRelationship groepeert SpecializationRelationship specialiseert AssignmentRelationship is toegewezen aan RealizationRelationship Realiseert standaard CompositionRelationship verplicht (als aanbieder) AggregationRelationship groepeert TriggeringRelationship leidt tot RealizationRelationship realiseert RealizationRelationship Realiseert standaard AggregationRelationship groepeert AggregationRelationship groepeert Deze svg is op 22-04-2021 14:42:25 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2021 ArchiXL. ArchiMedes 22-04-2021 14:42:25 CEST


Element Beschrijving ToelichtingElementtype
Applicatie-interface Een applicatie-interface beschrijft hoe een component kan koppelen met zijn omgeving
    Bron: ArchiMate 2.1
ApplicationInterface
Applicatiefunctie Een samenhangende groep interne gedragingen van een applicatiecomponent. Via applicatiefuncties realiseert een applicatiecomponent applicatieservices. Een voorbeeld van een applicatiefunctie is de Raadplegen zaakdocumenten functie.
    Bron: ArchiMate 2.1
ApplicationFunction
Applicatiefunctiegroep Het applicatiefunctiegroepelement groepeert concepten die bij elkaar horen op basis van gedeelde eigenschappen.
    Bron: GEMMA en ArchiMate 3.0
ApplicationFunction
Applicatiesamenwerking Een aggregatie van twee of meer applicatiecomponenten die samenwerken om collectief gedrag uit te voeren. Een voorbeeld van een applicatie-samenwerking is een zaaksysteem en een DMS die samen zorgen voor het 'administreren van zaakdocumenten'.
    Bron: ArchiMate 2.1
ApplicationCollaboration
Applicatieservice Een applicatieservice ontsluit functionaliteit naar afnemers van die functionaliteit. Een voorbeeld van een applicatieservice is de 'Aanmaken zaak' service.
    Bron: ArchiMate 2.1
ApplicationService
Bedrijfsactor Een bedrijfsactor is een organisatorische eenheid die in staat is bepaald (actief) gedrag te vertonen.
    Bron: ArchiMate 2.1
BusinessActor
Bedrijfsdeelservice Een deelservice is een onderdeel van een Bedrijfsservice. Dit kan een externe maar ook een interne bedrijfsservice zijn. Bv. het werkproces 'besluiten' uit de GEMMA-referentieprocessen, levert zo'n deelservice. Het wordt in verschillende bedrijfsprocessen gebruikt, maar het is geen service die de organisatie levert aan de buitenwereld.
    Bron: GEMMA Procesarchitectuur 2.0
BusinessService
Bedrijfsfunctie Een bedrijfsfunctie is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een bepaalde verzameling criteria (zoals vereiste bedrijfsmiddelen en/of competenties).
    Bron: ArchiMate 2.1
BusinessFunction
Bedrijfsobject Een bedrijfsobject is een passief element dat vanuit bedrijfsperspectief relevantie heeft.
    Bron: ArchiMate 2.1
BusinessObject
Bedrijfsproces Een bedrijfsproces is een gedragselement dat gedrag groepeert op basis van een volgordelijkheid van activiteiten en dat tot doel heeft een gedefinieerde verzameling producten of bedrijfsservices te produceren.
    Bron: GEMMA procesarchitectuur 3.0
BusinessProcess
Bedrijfsrol Een bedrijfsrol is de verantwoordelijkheid voor specifiek gedrag waar een bedrijfsactor aan toegewezen kan worden.
    Bron: ArchiMate 2.1
BusinessRole
Bedrijfssamenwerking Een bedrijfssamenwerking is een (tijdelijke) samenstelling van twee of meer bedrijfsrollen resulterend in een specifiek collectief gedrag in een bepaalde context.
    Bron: ArchiMate 2.1
BusinessCollaboration
Bedrijfsservice Een bedrijfsservice is een dienst die voorziet in de behoefte van een klant binnen of buiten de organisatie.
    Bron: ArchiMate 2.1
BusinessService
Buitengemeentelijk component De buitengemeentelijke component is een applicatiecomponent die staat voor de sectorale en landelijke voorzieningen waar gemeenten informatie ophalen, delen en of uitwisselen van gegevens met overheidsorganisaties, ketenpartners, burgers en bedrijven.
    Bron: GEMMA 2.0
ApplicationComponent
Buitengemeentelijke service De buitengemeentelijke service is een applicatie service (of koppelvlak) die de sectorale en landelijke voorzieningen aanbieden aan haar afnemers.
    Bron: GEMMA 2.0
ApplicationService
Deelproces (werkproces) Een geordende reeks van processtappen die binnen één organisatorische eenheid binnen een organisatie wordt uitgevoerd met als doel een specifieke bijdrage (prestatie) te leveren aan een dienst die uiteindelijke zal worden geleverd aan een burger, een bedrijf of een andere organisatie. Voorheen 'werkproces' genoemd.
    Bron: GEMMA procesarchitectuur 3.0
BusinessProcess
Domeingroep Een domein is een afgebakende groep bedrijfsfuncties die in de gemeentelijke praktijk vaak in samenhang worden ingericht en gebruikt
    Bron: GEMMA en ArchiMate 3.0
Grouping
Gebeurtenis Een gebeurtenis is iets dat gebeurt (intern of extern) en gedrag beïnvloedt (bv. bedrijfsprocessen en bedrijfsfuncties)
    Bron: ArchiMate 2.1
BusinessEvent
Gegevensobject Een gegevensobject is een passief element dat geschikt is voor geautomatiseerde verwerking.
    Bron: ArchiMate 2.1
DataObject
Handeling Kleinst mogelijke eenheid van werk, uitgevoerd door één persoon of machine op één plek op één moment.
    BusinessProcess
    Principe Principes zijn algemene regels en richtlijnen, en zijn bedoeld voor:
    • langdurig gebruik en worden zelden aangepast,
    • de ondersteuning van het informeren en bereiken van de missie van een organisatie.
      Bron: The Open Group
    Principle
    Processtap Een geordende reeks handelingen die ononderbroken wordt uitgevoerd door één mens of machine binnen één bedrijfsfunctie (eenheid van tijd, plaats en handelen).
      Bron: GEMMA procesarchitectuur 2.0
    BusinessProcess
    Product Een product is de coherente verzameling van services, vergezeld van een contract of verzameling overeenkomsten, die in zijn geheel wordt aangeboden aan (interne of externe) klanten.
      Bron: ArchiMate 2.1
    Product
    Referentiecomponent Definitie: een referentiecomponent is een type applicatiecomponent. De ArchiMate definitie van een applicatiecomponent is: Een modulair, zelfstandig inzetbaar en vervangbaar deel van een systeem, dat zijn functionaliteit aanbiedt via goed gedefinieerde interfaces. Applicatiecomponenten stellen functionaliteit beschikbaar, die gebruikt wordt om de applicatiediensten mee te leveren.
      Bron: GEMMA 2.0
    ApplicationComponent
    Standaard Een standaard is een afspraak tussen organisaties of afdelingen om in specifieke situaties gebruik te maken van een bepaald voorgedefinieerd formaat of protocol.
      Bron: NORA 3.0
    Constraint
    Standaardgroep Indeling van standaarden voor de (mate van) bouwbaarheid en testbaarheid
      Bron: GEMMA en ArchiMate 3.0
    Grouping
    Standaardversie Een standaardversie geeft de volgorde aan waarin de standaard in de tijd is gewijzigd. Een standaardversie is het resultaat van een proces waarin een standaard is gerealiseerd of gewijzigd.
      Bron: GEMMA 2.0
    Constraint