Beste bezoeker,

op dit moment wordt er een nieuwe release doorgevoerd op GEMMA Online. Hierdoor is de omgeving tijdelijk niet beschikbaar.

Vragen? Stuur een e-mail naar gemmaonline@vng.nl

Met vriendelijke groet, Kenniscentrum Architectuur VNG Realisatie

GEMMA in context

Laatst bewerkt: 4 oktober 2021, 10:55:18

De GEMMA staat niet op zichzelf, maar bouwt voor op internationale standaarden en de Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA).

Relatie met de NORA

GEMMA is afgeleid van de Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA). Samen met andere NORA-dochters als WILMA (waterschappen), PETRA (provincies) en EAR (Rijksoverheid) maakt GEMMA deel uit van de groeiende familie van overheids-referentiearchitecturen. Hiermee is een belangrijke basis gelegd voor interoperabiliteit tussen de verschillende overheden en landelijke voorzieningen.

NORA architectuurraamwerk, uitleg in de tekst naast de afbeelding
Het NORA architectuurraamwerk.

De structuur van de GEMMA sluit aan bij NORA-raamwerk, ook bekend als het negenvlaks-model, dat wordt gebruikt als basis voor het rangschikken en geordend presenteren van principes, standaarden, bouwstenen en afspraken. Het raamwerk, zoals dat hiernaast is afgebeeld, bestaat uit de drie (horizontaal weergegeven) eerdergenoemde architectuurlagen (bedrijfsarchitectuur, informatie-architectuur en technische architectuur) en drie kolommen die respectievelijk beschrijven wie, wat op welke wijze (hoe) doet. Lagen en kolommen overlappen elkaar, daardoor ontstaan er negen vlakken. Van links naar rechts zijn de vlakken op het niveau van de businessarchitectuur organisatie, producten en diensten en processen. Op het niveau van de informatiearchitectuur zijn deze vlakken, medewerkers en applicaties, berichten en gegevens en informatie-uitwisseling en op het niveau van de technische architectuur zijn deze vlakken, technische componenten, gegevensopslag en netwerken. Het negenvlaks-model wordt aangevuld met twee aparte vlakken voor informatiebeveiliging en beheer, die alle lagen en kolommen overstijgen.

Definitie architectuur

De standaard ANSI/IEEE Std 1471-2000 beschrijft architectuur als: "The fundamental organization of a system, embodied in its components, their relationships to each other and the environment, and the principles governing its design and evolution." In het Nederlands verwoord als: "Een beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen."

Architectuur is dus bedoeld als richtinggevend en sturend instrument. Door in samenhang de huidige situatie en de toekomstige situatie in beeld te brengen en samen de spelregels voor de verandering te bepalen. Architectuur is het navigatiesysteem van een organisatie. Om de organisatie gecontroleerd te bewegen in de afgesproken richting en onderweg niet te verdwalen. Door het realiseren van projecten, die stukje bij beetje het toekomstbeeld in kleuren. (Citaat uit: EAR Online)

ArchiMate als standaard voor architectuurmodellen

ArchiMate is een open en onafhankelijke beschrijvingstaal voor enterprise-architecturen. De taal wordt ondersteund door diverse modelleer hulpmiddelen voor IT-architectuur van verschillende leveranciers. De taal is gebaseerd op IEEE-standaard 1471. Sinds 2008 wordt ArchiMate als open standaard ondersteund en beheerd door The Open Group.