Neem gegevens als fundament

ArchiMate-modellen > GEMMA > Principles > Neem gegevens als fundament

Contextdiagram

Eigenschappen

Elementtype		Principle
Label		Neem gegevens als fundament
Definitie		Gebruik gegevens als fundament voor het ontwerp, realisatie en doorontwikkeling van de dienst en richt het beheer hiervan goed in.
Toelichting		De kwaliteit en toegankelijkheid van gegevens bepaalt de waarde van de dienst. De onderliggende gegevens kennen meestal een veel langere levenscyclus dan de systemen waarin deze verwerkt wordt. Als gegevens op duurzame wijze toegankelijk zijn gemaakt voor mens én machine kunnen deze gegevens dienen als fundering voor verschillende diensten in verschillende toepassingen, door de tijd en over de hele keten heen.
GEMMA type		Principe
Toelichting		De kwaliteit en toegankelijkheid van gegevens bepaalt de waarde van de dienst. De onderliggende gegevens kennen meestal een veel langere levenscyclus dan de systemen waarin deze verwerkt wordt. Als gegevens op duurzame wijze toegankelijk zijn gemaakt voor mens én machine kunnen deze gegevens dienen als fundering voor verschillende diensten in verschillende toepassingen, door de tijd en over de hele keten heen.
ID		GAP10
NORA principe		https://www.noraonline.nl/wiki/Neem_gegevens_als_fundament
Heeft bron		NORA
GEMMA type		Principe
Object ID		e25e9d6f-8e3d-400c-b88d-6ac38df5f2bf
GEMMA-toelichting		Een gegevensgeoriënteerde ontwerpaanpak is geschikt wanneer data de kern vormt van de werking en waarde van een systeem. Binnen de GEMMA worden echter ook andere benaderingen, zoals proces-, taak- of event-georiënteerd ontwerpen, als waardevol beschouwd in specifieke contexten. Welke benadering, of combinatie daarvan, het meest geschikt is, hangt af van de context en de bijbehorende vereisten.
Implicaties		Maak gegevens, conform de FAIR-principes, vindbaar (Findable), toegankelijk (Accessible), interoperabel (Interoperable) en herbruikbaar (Reusable) te maken. Richt gegevensmanagement in om te zorgen dat gegevens op een gestructureerde, veilige en efficiënte manier worden verzameld, opgeslagen, beheerd, gedeeld en gebruikt en de kwaliteit van gegevens continu te kunnen verbeteren. Bijvoorbeeld door het benoemen en toewijzen van benodigde rollen en verantwoordelijkheden, door gegevens te inventariseren en classificeren en door terugmeldingen voor registraties te faciliteren. Zorg voor metadata die zaken zoals eigenaarschap en kwaliteit van gegevens beschrijven. Bijvoorbeeld door gebruik van het DUTO-raamwerk. Houdt vroegtijdig rekening met archivering om te kunnen voldoen aan geldende wet- en regelgeving zoals de Archiefwet. Bijvoorbeeld door al tijdens de uitvoering van processen zorgvuldig te archiveren. Beschrijf betrokken informatieobjecten op een gestandaardiseerde manier. Bijvoorbeeld via informatiemodellen om de semantiek en syntax van gegevens te beschrijven, conform de Metamodel voor Informatiemodellering (MIM) standaard. Ontwerp en gebruik gegevensmodellen met een focus op stabiliteit en duurzaamheid, zodat de kernstructuren lange tijd bruikbaar blijven. Bijvoorbeeld door gebruik van openbare gestandaardiseerde gegevensmodellen zoals RSGB of Gemeentelijk GegevensModel. Gegevens moeten onafhankelijk zijn van specifieke technologieën of software, zodat migraties of updates geen invloed hebben op de stabiliteit van de gegevens. Bijvoorbeeld door logische datamodellen te standaardiseren. Er moeten mechanismen zijn om wijzigingen in gegevens en bijbehorende metadata bij te houden zonder de historische stabiliteit te verstoren. Bijvoorbeeld door bij iedere wijziging relevante metagegevens daarover vast te leggen. Wijzigingen in gegevensstructuur moeten zorgvuldig worden afgestemd in overleg met stakeholders. Bijvoorbeeld via goed versiebeheer en tijdige afstemming hierover met softwareleveranciers. Houdt rekening met de duurzaamheid waarmee gegevens toegankelijk moeten blijven. Maak voor gegevens die lang toegankelijk moeten blijven gebruik van daarvoor geschikte voorzieningen, zoals een e-depot. Overweeg gebruik van andere ontwerpstijlen als gegevens niet centraal staan. Gebruik bijvoorbeeld een procesbenadering als werkstromen centraal staan of events als gebeurtenissen en real-time interacties belangrijk zijn.
Object ID_nl		e25e9d6f-8e3d-400c-b88d-6ac38df5f2bf
Original ID		id-d78c3f24-70bd-11e4-67ab-0050568a6162
Semanticsearch		neem gegevens als fundament

Relaties

Uitgaand		Neem gegevens als fundament realiseert Toegankelijk Neem gegevens als fundament realiseert Gebundeld Neem gegevens als fundament is gerelateerd aan Beveilig informatie en systemen Neem gegevens als fundament realiseert Begrijpelijk Neem gegevens als fundament is gerelateerd aan Pas doelbinding toe Neem gegevens als fundament is gerelateerd aan Bescherm privacy Neem gegevens als fundament realiseert Uniform Neem gegevens als fundament realiseert Integer Neem gegevens als fundament realiseert Beschikbaar Neem gegevens als fundament realiseert Overzichtelijk Neem gegevens als fundament realiseert Vindbaar Neem gegevens als fundament realiseert Betrouwbaar Neem gegevens als fundament is gerelateerd aan Informeer bij de bron Neem gegevens als fundament realiseert Kostenefficient

ArchiMate-views

Komt voor op view

Architectuurprincipes

Een prestatie die een dienstverlener levert aan een dienstafnemer.

Afkorting van Gemeentelijke Modelarchitectuur. De referentiearchitectuur voor Nederlandse gemeenten, die beschrijft hoe gemeentelijke processen, informatiesystemen, gegevens en infrastructuur samenhangen, en richting geeft aan inrichting en ontwikkeling van de gemeentelijke informatievoorziening.

Een kwalitatieve intentieverklaring waaraan de architectuur moet voldoen. (Synoniem van: Architectuurprincipe )

Synoniem van gegevens. Vastgelegde waarnemingen of beweringen over eigenschappen van objecten.

Synoniem van gegevens. Vastgelegde waarnemingen of beweringen over eigenschappen van objecten. (Synoniem van: Data )