Beste bezoeker,

op dit moment wordt er een nieuwe release doorgevoerd op GEMMA Online. Hierdoor is de omgeving tijdelijk niet beschikbaar.

Vragen? Stuur een e-mail naar gemmaonline@vng.nl

Met vriendelijke groet, Kenniscentrum Architectuur VNG Realisatie

Wat is het GEMMA Gegevenslandschap?

Versie door GEMMAbot (overleg | bijdragen) op 16 mei 2022 om 13:01
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Laatst bewerkt: 16 mei 2022, 13:01:05

Het GEMMA Gegevenslandschap is de doelarchitectuur die is opgesteld om als gemeenten samen met andere partijen de informatiekundige visie Common Ground te kunnen realiseren. Het GEMMA Gegevenslandschap bestaat uit een samenhangende set van afspraken, standaarden, richtlijnen en beschrijft de processen en informatiefuncties die een gemeente minimaal ingericht moet hebben om op een veilige, transparante en AVG-compliant manier te kunnen werken met gegevens en gegevensdiensten.

Het GEMMA Gegevenslandschap is opgebouwd uit een vijftal architectuurlagen die aansluiten bij de indeling die wordt gehanteerd binnen informatiekundige visie Common Ground. Binnen iedere laag van het GEMMA Gegevenslandschap zijn is een aantal functies gepositioneerd die generiek van aard en ondersteunend zijn aan informatiesystemen die zijn ontworpen om aan te sluiten bij die informatiekundige visie. Voorbeelden zijn functies rondom het authentiseren en autoriseren van gebruikers en het vastleggen van de verwerking van (persoons)gegevens in overeenstemming met AVG-richtlijnen.

De onderste twee architectuurlagen van het GEMMA Gegevenslandschap (zie de illustratie hieronder) omvatten functies en richtlijnen die te maken hebben met gestandaardiseerde opslag en ontsluiting van gegevens en diensten. Binnen deze lagen wordt beschreven hoe omgegaan moet worden met bijvoorbeeld authenticatie en autorisatie van gegevens en diensten, ondersteuning van burgerregie en het modelleren en vastleggen van gegevens en metagegevens.

In de bovenste twee lagen van het model zijn functies beschreven die te maken hebben met de inrichting en gebruik van processen voor het leveren van producten en diensten, het faciliteren van regie op gegevens en het authentiseren en autoriseren van (eind)gebruikers. De processen die in deze lagen van het model worden vormgegeven maken bij uitvoering gebruik van diensten en gegevens die in de onderste lagen van het model worden aangeboden.

De middelste laag van het architectuurmodel verbindt de bovenste lagen van het model met de onderste. Deze omvat verbindingsfuncties die gebruikt worden bij het op een gestandaardiseerde en veilige manier verbinden van processen aan gegevensdiensten. Denk hierbij aan functies op het gebied van netwerken en netwerkbeveiliging, dienstencatalogi en verbindingsfuncties.

Speciaal:FilePath/Gemeentelijk gegevenslandschap - Register van verwerkingsactiviteiten.pdfUitwerking audit loggingUitwerking audit loggingGemeentelijk Gegevenslandschap
Over deze afbeelding

Visie GEMMA Gegevenslandschap[bewerken]

Een wijziging van de inrichting van het gegevenslandschap van gemeenten is vereist om te kunnen voldoen aan de eisen die ten aanzien van efficiency en effectiviteit aan gemeenten worden gesteld. Kern van de nieuwe inrichting is de scheiding van proceslogica en procesgegevens. Daar waar informatiesystemen nu zowel proceslogica als de voor de processen benodigde gegevens bevatten zullen deze in de toekomst hoofdzakelijk proceslogica bevatten. Gemeenten nemen gemeenten regie op de gemeentelijke gegevens door deze qua modellering en ontsluiting te standaardiseren. Hierdoor ontstaan op het vlak van de procesinrichting kansen voor een nieuwe inrichting en wordt het eenvoudiger om op het gebied van de inrichting standaardisatie door te voeren.

Aanleiding voor het GEMMA Gegevenslandschap[bewerken]

Het huidige landschap van gemeenten biedt onvoldoende mogelijkheden om de ambities van gemeenten op het vlak van moderne efficiënte dienstverlening aan burgers en bedrijven en efficiency van de interne organisatie mee te realiseren. Gemeentelijke processen zijn beperkt gestandaardiseerd, niet afzonderlijk en autonoom aan te spreken of uit te voeren, niet herbruikbaar aan te spreken door verschillende actoren en gegevens worden niet eenduidig en onweerlegbaar vastgelegd. De informatiesystemen waarmee gemeenten hun werk doen zijn in hoge mate verkokerd en de gegevens uit deze systemen zijn niet in een gestandaardiseerde vorm vrij beschikbaar voor gemeenten. De huidige inrichting vraagt veel inspanning van gemeenten om te voldoen aan de eisen die er vanuit onder andere de privacywetgeving, archiefwet en de (concept) wet open overheid (Woo) worden gesteld.

In het document aanleiding vernieuwing gemeentelijke informatievoorziening wordt een uitgebreid overzicht gegeven van de noodzaak tot het vernieuwen van de gemeentelijke informatievoorziening.

De doelarchitectuur van het GEMMA Gegevenslandschap is beschreven in een aantal documenten. Deze zijn gepubliceerd op de pagina 'Documentatie bij het GEMMA-Gegevenslandschap'.