Aan deze wiki wordt momenteel gewerkt. Het kan zijn dat tijdens deze werkzaamheden links niet werken of dat sommige views niet of onvolledig getoond worden.

GEMMA Architectuur

METAGEGEVENS
  • Paginastatus: Cocreatie
  • Beheerder van deze pagina:
    Beheerder Redactiepaginas:
    geen personen toegekend

Inhoud

GEMMA

GEMMA

GEMMA staat voor de GEMeentelijke Model Architectuur. Dit is de landelijke referentiearchitectuur voor gemeenten. GEMMA helpt gemeenten om (ICT-)ontwikkelingen in samenhang aan te sturen. Ontwikkelen, bouwen, aanschaffen en implementeren onder architectuur zorgt ervoor dat de oplossingen onderling goed samenwerken. Ook ontstaat er een overzicht dat bestuur en management helpt alle ontwikkelingen in samenhang aan te sturen. Met GEMMA, de Gemeentelijke Model Architectuur, krijgt u inzicht in en grip op de informatievoorziening. GEMMA helpt om samenwerken tussen gemeenten, met ketenpartners en aansluiten op landelijke voorzieningen mogelijk te maken.


GEMMA is afgeleid van de Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA). Samen met andere NORA-dochters als WILMA (waterschappen), PETRA (provincies) en EAR (Rijksoverheid) maakt GEMMA deel uit van de groeiende familie van overheids-referentiearchitecturen. Hiermee is een belangrijke basis gelegd voor interoperabiliteit tussen de verschillende overheden en landelijke voorzieningen.


GEMMA is begonnen bij het toenmalige EGEM I-teams, voorloper van KING. In 2009 heeft dit geleid tot een uitgebreide Proces- en Informatiearchitectuur. De focus was toen vooral de elektronische dienstverlening en de ondersteuning daarvoor met concepten als de midoffice. Inmiddels zijn we aanbeland bij GEMMA 2, met focus op de hele gemeentelijke organisatie.

Definitie architectuur

De standaard ANSI/IEEE Std 1471-2000 beschrijft architectuur als: "The fundamental organization of a system, embodied in its components, their relationships to each other and the environment, and the principles governing its design and evolution." In het Nederlands verwoord als: "Een beschrijving van een complex geheel, en van de principes die van toepassing zijn op de ontwikkeling van het geheel en zijn onderdelen."

Architectuur is dus bedoeld als richtinggevend en sturend instrument. Door in samenhang de huidige situatie en de toekomstige situatie in beeld te brengen en samen de spelregels voor de verandering te bepalen. Architectuur is het navigatiesysteem van een organisatie. Om de organisatie gecontroleerd te bewegen in de afgesproken richting en onderweg niet te verdwalen. Door het realiseren van projecten, die stukje bij beetje het toekomstbeeld in kleuren. (Citaat uit: EAR Online)

Soorten architecturen

NORA architectuurraamwerk, uitleg in de tekst naast de afbeelding
Het NORA architectuurraamwerk.

In de GEMMA wordt uitgegaan van drie soorten architecturen.

  1. Business- of bedrijfsarchitectuur. Deze bestaat uit:
  2. Informatiearchitectuur. Hierin wordt de informatiestrategie en de uitwerking naar concrete projecten op basis van business doelen en ontwikkelingen tot stand gebracht. Hieronder onderscheiden we ook nog twee soorten van architectuur
  3. Technische architectuur. Architectuur die weergeeft wat nodig is om de informatievoorziening te laten werken zoals deze is beschreven in de informatie-architectuur, bijvoorbeeld hardware en netwerk specificaties, overzicht van technische componenten en hun relatie met informatiesystemen.

Andere overzichten zijn:


Hiermee wordt aangesloten op de onderverdeling die de Nederlandse Overheid Referentiearchitectuur (NORA) hanteert. Het NORA-raamwerk, ook bekend als het negenvlaks-model, wordt gebruikt als raamwerk voor het rangschikken en geordend presenteren van principes, standaarden, bouwstenen en afspraken. Het raamwerk, zoals dat hiernaast is afgebeeld, bestaat uit de drie (horizontaal weergegeven) eerdergenoemde architectuurlagen (bedrijfsarchitectuur, informatie-architectuur en technische architectuur) en drie kolommen die respectievelijk beschrijven wie, wat op welke wijze (hoe) doet. Lagen en kolommen overlappen elkaar, daardoor ontstaan er negen vlakken. Van links naar rechts zijn de vlakken op het niveau van de businessarchitectuur organisatie, producten en diensten en processen. Op het niveau van de informatiearchitectuur zijn deze vlakken, medewerkers en applicaties, berichten en gegevens en informatie-uitwisseling en op het niveau van de technische architectuur zijn deze vlakken, technische componenten, gegevensopslag en netwerken. Het negenvlaks-model wordt aangevuld met twee aparte vlakken voor informatiebeveiliging en beheer, die alle lagen en kolommen overstijgen.

ArchiMate als standaard voor architectuurmodellen

ArchiMate is een open en onafhankelijke beschrijvingstaal voor enterprise-architecturen. De taal wordt ondersteund door diverse modelleer hulpmiddelen voor IT-architectuur van verschillende leveranciers. De taal is gebaseerd op IEEE-standaard 1471. Sinds 2008 wordt ArchiMate als open standaard ondersteund en beheerd door The Open Group.

GEMMA kennismodel

Het GEMMA architectuurmodel is gebaseerd op de ArchiMate standaard. In het GEMMA kennismodel is gedefinieerd welke ArchiMate concepten in de GEMMA toegepast worden.

In de GEMMA modelleerafspraken staat exact weergegeven welke concepten in de huidige GEMMA gebruikt zijn. In de modelleerafspraken kun je bijvoorbeeld aflezen hoe de hiërarchie in het bedrijfsfunctiemodel is opgebouwd en wat de opbouw is van het applicatiefunctiemodel. Ook is in dit model weergegeven hoe het GEMMA architectuurmodel verbonden is met de gegevens over pakketten en koppelingen uit de Softwarecatalogus.