Aan deze wiki wordt momenteel gewerkt. Het kan zijn dat tijdens deze werkzaamheden links niet werken of dat sommige views niet of onvolledig getoond worden.

GEMMA modelleerafspraken en afgeleide relaties



In de GEMMA modelleerafspraken staat exact weergegeven welke concepten in de GEMMA gebruikt zijn. In de modelleerafspraken kun je bijvoorbeeld aflezen hoe de hiërarchie in het bedrijfsfunctiemodel is opgebouwd en wat de opbouw is van het applicatiefunctiemodel.

Op basis van dit model zijn tevens de ArchiMate export bestanden uit de Softwarecatalogus van een een gemeente/samenwerking en leverancier gedocumenteerd.

In de onderstaande view is weergegeven welke relaties worden afgeleid ten behoeve van de Softwarecatalogus.


ArchiMateNote Landelijke voorzieningen Een buitengemeentelijk dienst die (indirect) gebruik maakt van een buitengemeentelijk component. (BusinessService) Buitengemeentelijke dienst (Betrouwbare gegevensuitwisseling) De sectorale en landelijke voorzieningen waar gemeenten informatie ophalen, delen en of uitwisselen van gegevens met overheidsorganisaties, ketenpartners, burgers en bedrijven. (ApplicationComponent) Buitengemeentelijk component (MijnOverheid, ) Een buitengemeentelijk koppelvlak is een applicatieservice van een buitengemeentelijk component waar een gemeente op aansluit. (ApplicationService) Buitengemeentelijke service (Verzenden en ontvangen e Facturen) ArchiMateNote GEMMA standaardenlijst Een door de beheerder van de standaard uitgebrachte versie. In de GEMMA wordt vastgelegd welke standaardversies aanbevolen of verplicht zijn bij een bepaalde referentiecomponent (Constraint) Standaardversie (TMLO 1.1) Een afspraak tussen organisaties of afdelingen om in specifieke situaties gebruik te maken van een bepaald voorgedefinieerd formaat of protocol. (Constraint) Standaard (TMLO) Indeling van standaarden voor de bouwbaarheid en testbaarheid van een koppeling (Grouping) Gradatiesgroep (Eindproduct, ..) De standaarden worden in een raamwerk geclassificeerd op twee dimensies: * GEMMA domeinarchitectuur * Interoperabiliteitslagen Deze indeling is nog niet beschikbaar (Constraint) Classificatie framework ArchiMateNote GEMMA De doorsnede van de verzameling generieke functionaliteit van domein en doelgroep (ApplicationFunction) Domein en doelgroep Applicatiefunctie met onderscheidende functionaliteit, getoond in de informatiearchitectuur views. (ApplicationFunction) Applicatiefunctie (Beheren zaken) De bedrijfsfuncties, detailniveau dat getoond wordt in het bedrijfsfunctiemodel (BusinessFunction) Bedrijfsfunctie (Vordering sociaal, Informering) [[Definitie referentiecomponent]]: een referentiecomponent is een type applicatiecomponent. Tussen haakjes getoond een voorbeeld van een referentiecomponent, de [[Zaakafhandelcomponent]] De ArchiMate definitie van een applicatiecomponent is vervolgens: Een modulair, zelfstandig inzetbaar en vervangbaar deel van een systeem, dat zijn functionaliteit aanbiedt via goed gedefinieerde interfaces. Applicatiecomponenten stellen functionaliteit beschikbaar, die gebruikt wordt om de applicatiediensten mee te leveren. (ApplicationComponent) Referentiecomponent (Zaakafhandelcomponent) Sub applicatiefuncties gegroepeerd door applicatiefunctie. (ApplicationFunction) Sub Applicatiefunctie (Aanmaken zaak, gegevensuitwisseling) Onderverdeling van een bedrijfsfunctie in subfuncties. Wordt alleen getoond in de domeinarchitecturen. (BusinessFunction) Sub Bedrijfsfunctie (Openbare informering) De doelgroep is een ordening van de generieke gemeentelijke applicatiefuncties. (Grouping) Doelgroep (Inwoners en ondernemers, gemeente) De lagen van het bedrijfsfunctiemodel (BusinessFunction) Hoofdbedrijfsfunctie (Laag Uitvoering) Onderverdeling van de uitvoeringslaag in domeinspecifieke uitvoering (BusinessFunction) Hoofdbedrijfsfunctie en domein (uitvoering sociaal) Onderverdeling van een bedrijfsfunctie in subsubfuncties. (BusinessFunction) SubSub bedrijfsfunctie (producten en diensten publicatie) Een domein is een afgebakende groep bedrijfsfuncties die in de gemeentelijke praktijk vaak in samenhang worden ingericht en gebruikt (Grouping) Domein (Sociaal domein, Bestuur en veiligheid, ..) RealizationRelationship ServingRelationship AggregationRelationship AggregationRelationship SpecializationRelationship AggregationRelationship ServingRelationship AggregationRelationship AggregationRelationship AggregationRelationship Dit is een afgeleide relatie die wordt aangemaakt en doorgeven aan de Softwarecatalogus. De functionaliteit toegewezen aan een referentiecomponent wordt gebruikt door één of meerdere doelgroepen (AssociationRelationship) Doelgroepfilter Dit is een afgeleide relatie die wordt aangemaakt en doorgeven aan de Softwarecatalogus. Een referentiecomponent wordt gebruikt in één of meerdere domeinen (AssociationRelationship) Domeinfilter AssociationRelationship Bedrijfsfunctiefilter (hierarchie) ServingRelationship AggregationRelationship AggregationRelationship AggregationRelationship ServingRelationship AggregationRelationship AggregationRelationship AggregationRelationship AggregationRelationship AssignmentRelationship AssignmentRelationship RealizationRelationship Voorgeschreven standaard Dit is een afgeleide relatie die wordt aangemaakt en doorgeven aan de Softwarecatalogus. Regel voor afleiden: * Als een referentiecomponent een "Aanbevolen of verplicht" relatie met een standaard heeft, maak dan een "Aanbevolen of verplicht" relatie met alle onderliggende standaardversies waarvoor geldt dat de GEMMA status in gebruik is. * Deze relatie bestaat niet in het model, alleen in de Softwarecatalogus (AssociationRelationship) Afgeleide aanbevolen of verplichte standaardversie ServingRelationship Met de relatie worden de voor een referentiecomponent verplichte of aanbevolen standaarden aangewezen. (RealizationRelationship) Aanbevolen of verplichte standaard Dit is een afgeleide relatie die wordt aangemaakt en doorgeven aan de Softwarecatalogus. Regel voor afleiden: * Maakt tussen de Buitengemeentelijke component een relatie met de standaard, wanneer geldt dat één van de buitengemeentelijke koppelvlakken deze standaard voorschrijft. * Deze relatie bestaat niet in het model, alleen in de Softwarecatalogus (AssociationRelationship) Afgeleide landelijke koppelvlakstandaar- d Deze svg is op 20 July 2018 17:18:53 CEST gegenereerd door ArchiMedes © 2016-2018 XL&Knowledge. ArchiMedes 20 July 2018 17:18:53 CEST



Elementen

Element Beschrijving Toelichting Elementtype
Applicatiefunctie (Beheren zaken) Applicatiefunctie met onderscheidende functionaliteit, getoond in de informatiearchitectuur views.Applicatiefunctie wordt door minimaal één (sub)(sub)bedrijfsfunctie gebruikt.

Een referentiecomponent kan zijn toegekent aan meerdere applicatiefuncties. Een applicatiefunctie heeft in principe 1 referentiecomponent, maar meer kan.


Eigenchappen van applicatiefunctie

  • GEMMA type =niet gevuld
  • Documentatie - Definitie van de applicatiefunctie
  • Naam - Naam van de applicatiefunctie
  • Object ID - Unieke sleutel van applicatiefunctie , GUID overgenomen uit KING architectuurtool
ApplicationFunction
Bedrijfsfunctie (Vordering sociaal, Informering) De bedrijfsfuncties, detailniveau dat getoond wordt in het bedrijfsfunctiemodelEigenchappen van bedrijfsfunctie
  • GEMMA type ='Bedrijfsfunctie'
  • Documentatie - Definitie van de bedrijfsfunctie
  • Naam - Naam van de bedrijfsfunctie
  • Object ID - Unieke sleutel van bedrijfsfunctie, GUID overgenomen uit KING architectuurtool
BusinessFunction
Buitengemeentelijk component (MijnOverheid, ) De sectorale en landelijke voorzieningen waar gemeenten informatie ophalen, delen en of uitwisselen van gegevens met overheidsorganisaties, ketenpartners, burgers en bedrijven.Eigenschappen van een buitengemeentelijke component
  • GEMMA type='buitengemeentelijke component'
  • Naam - Naam van de buitengemeentelijke component
  • Documentatie - definitie van de buitengemeentelijke component
  • Object ID - Unieke sleutel van buitengemeentelijke component, GUID overgenomen uit KING architectuurtool
ApplicationComponent
Buitengemeentelijke dienst (Betrouwbare gegevensuitwisseling) Een buitengemeentelijk dienst die (indirect) gebruik maakt van een buitengemeentelijk component.Eigenschappen van een buitengemeentelijke dienst
  • Naam - Naam van de buitengemeentelijke dienst
  • Documentatie - definitie van de buitengemeentelijke dienst
  • Object ID - Unieke sleutel van buitengemeentelijke dienst, GUID overgenomen uit KING architectuurtool
  • GEMMA type = 'Buitengemeentelijke dienst'
BusinessService
Buitengemeentelijke service (Verzenden en ontvangen e-Facturen) Een buitengemeentelijk koppelvlak is een applicatieservice van een buitengemeentelijk component waar een gemeente op aansluit.Eigenschappen van een buitengemeentelijke service
  • GEMMA type = 'Buitengemeentelijke service'
  • Naam - Naam van de buitengemeentelijke service
  • Documentatie - definitie van de buitengemeentelijke service
  • Object ID - Unieke sleutel van buitengemeentelijke service, GUID overgenomen uit KING architectuurtool
ApplicationService
Classificatie-framework De standaarden worden in een raamwerk geclassificeerd op twee dimensies:
  • GEMMA domeinarchitectuur
  • Interoperabiliteitslagen
Deze indeling is nog niet beschikbaar
Met het raamwerk wordt bereikt dat:
  • duidelijkheid wordt gecreëerd in welke standaarden gelden;
  • inzicht ontstaat wat de gelijksoortige standaarden zijn en dat dit aantal wordt geminimaliseerd;
Constraint
Doelgroep (Inwoners en ondernemers, gemeente) De doelgroep is een ordening van de generieke gemeentelijke applicatiefuncties.Eigenchappen van een doelgroep
  • GEMMA type ='Groep'
  • GEMMA subtype ='Doelgroep'
Grouping
Domein (Sociaal domein, Bestuur en veiligheid, ..) Een domein is een afgebakende groep bedrijfsfuncties die in de gemeentelijke praktijk vaak in samenhang worden ingericht en gebruiktEigenchappen van domein
  • GEMMA type ='Groep'
  • GEMMA subtype ='Domein'
Grouping
Domein en doelgroep De doorsnede van de verzameling generieke functionaliteit van domein en doelgroepApplicationFunction
Gradatiesgroep (Eindproduct, ..) Indeling van standaarden voor de bouwbaarheid en testbaarheid van een koppelingStandaarden kunnen als producten worden getypeerd in eindproducten, halffabrikaten, grondstoffen en gegevensstandaarden. Deze typering is een indicatie wat de benodigde inspanning is om de specificatie te completeren om tot een werkende koppeling te komen.


Eigenschappen van een gradatie

  • GEMMA type='Groep'
  • GEMMA subtype='Gradaties'
  • Documentatie - Korte omschrijving van de gradatie
  • Naam - Indeling van standaarden voor de bouwbaarheid en testbaarheid van een koppeling op basis van de specificatie
  • Object ID - Unieke sleutel van gradaties, GUID overgenomen uit KING architectuurtool
Grouping
Hoofdbedrijfsfunctie (Laag Uitvoering) De lagen van het bedrijfsfunctiemodelEigenchappen van Sub bedrijfsfunctie zijn gelijk aan die van de bedrijfsfunctie, met als verschil:
  • GEMMA type ='Bedrijfsfunctie laag'
BusinessFunction
Hoofdbedrijfsfunctie en domein (uitvoering sociaal) Onderverdeling van de uitvoeringslaag in domeinspecifieke uitvoeringEigenchappen van Sub bedrijfsfunctie zijn gelijk aan die van de bedrijfsfunctie, met als verschil:
  • GEMMA type =Bedrijfsfunctie domein'
BusinessFunction
Referentiecomponent (Zaakafhandelcomponent) Definitie referentiecomponent: een referentiecomponent is een type applicatiecomponent.

Tussen haakjes getoond een voorbeeld van een referentiecomponent, de Zaakafhandelcomponent

De ArchiMate definitie van een applicatiecomponent is vervolgens: Een modulair, zelfstandig inzetbaar en vervangbaar deel van een systeem, dat zijn functionaliteit aanbiedt via goed gedefinieerde interfaces. Applicatiecomponenten stellen functionaliteit beschikbaar, die gebruikt wordt om de applicatiediensten mee te leveren.
In de Softwarecatalogus wordt de referentiecomponent gebruikt als de verbinding tussen softwareaanbod leveranciers en softwaregebruik gemeenten. Een softwarepakket kan functionaliteit bieden voor één of meerdere referentiecomponenten, daarmee krijgt u een globaal beeld van de functionaliteit.


Eigenschappen van een referentiecomponent

  • GEMMA type='Referentiecomponent'
  • Documentatie - Korte beschrijving van de referentiecomponent
  • Naam - Naam van de referentiecomponent
  • Object ID - Unieke sleutel van referentiecomponent, GUID overgenomen uit KING architectuurtool
ApplicationComponent
Standaard (TMLO) Een afspraak tussen organisaties of afdelingen om in specifieke situaties gebruik te maken van een bepaald voorgedefinieerd formaat of protocol.GEMMA kent diverse architectuurproducten waaraan het predikaat 'standaard' is toegekend


Eigenschappen van een standaard

  • GEMMA type='Standaard'
  • Documentatie - Korte beschrijving van de standaard
  • Naam - Naam van de standaard
  • Object ID - Unieke sleutel van standaard, GUID overgenomen uit KING architectuurtool
  • URL - Website met meer informatie over de standaard
  • Afkorting - Afgekorte aanduiding voor de naam van de standaard
  • Beheerder - Organisatie die verantwoordelijk is voor het beheer van de standaard
  • Compliancy - Compliancy instrument waarmee kan worden aangetoond dat een pakket de standaard correct heeft implementeerd
  • Compliancy URL - Website met meer informatie over het compliancy instrument
  • Grondslag - is het gebruik van de standaard verplicht op basis van wettelijke gebruik van een voorziening of de Pas-toe-of-leg-uit lijst
Constraint
Standaardversie (TMLO 1.1) Een door de beheerder van de standaard uitgebrachte versie. In de GEMMA wordt vastgelegd welke standaardversies aanbevolen of verplicht zijn bij een bepaalde referentiecomponentEigenschappen van een standaarversie
  • GEMMA type='Standaardversie'
  • Naam - Naam van de standaardversie
  • Documentatie - Korte toelichting op de versie van de standaard
  • Object ID - Unieke sleutel van standaardversie, GUID overgenomen uit KING architectuurtool
  • Versieaanduiding - De versieaanduiding van de standaardversie
  • Status - Aanduiding of de standaardversie in gebruik is of bijvoorbeeld nog in ontwikkeling
    • Einde ondersteuning
    • In gebruik
    • In ontwikkeling
    • Teruggetrokken
Constraint
Sub Applicatiefunctie (Aanmaken zaak, gegevensuitwisseling) Sub applicatiefuncties gegroepeerd door applicatiefunctie.Eigenchappen van Sub applicatiefunctie zijn gelijk aan die van de applicatiefunctieApplicationFunction
Sub Bedrijfsfunctie (Openbare informering) Onderverdeling van een bedrijfsfunctie in subfuncties. Wordt alleen getoond in de domeinarchitecturen.Eigenchappen van Sub bedrijfsfunctie zijn gelijk aan die van de bedrijfsfunctie, met als verschil:
  • GEMMA type = niet gevuld
BusinessFunction
SubSub bedrijfsfunctie (producten en diensten publicatie) Onderverdeling van een bedrijfsfunctie in subsubfuncties.Eigenchappen van SubSub bedrijfsfunctie zijn gelijk aan die van de bedrijfsfunctie, met als verschil:
  • GEMMA type = niet gevuld
BusinessFunction


Relaties

Van Relatie Naar Beschrijving Toelichting Elementtype
Referentiecomponent (Zaakafhandelcomponent) Aanbevolen of verplichte standaard Standaard (TMLO) Met de relatie worden de voor een referentiecomponent verplichte of aanbevolen standaarden aangewezen.Met deze relatie word vastgelegd wanneer - voor welke referentiecomponent - een standaard verplicht of aanbevolen is. Van de verplichte standaard wordt een pakket geacht de in gebruik zijnde standaardversie(s) te ondersteunen.

Eigenschappen van de relatie 'aanbevolen of verplichte standaard'

  • Verbindingsrol = 'Aanbevolen' of 'Verplicht'
  • Object ID - Unieke sleutel van standaardversie, GUID overgenomen uit KING architectuurtool
RealizationRelationship
Referentiecomponent (Zaakafhandelcomponent) Afgeleide aanbevolen of verplichte standaardversie Standaardversie (TMLO 1.1) Dit is een afgeleide relatie die wordt aangemaakt en doorgeven aan de Softwarecatalogus.

Regel voor afleiden:

  • Als een referentiecomponent een "Aanbevolen of verplicht" relatie met een standaard heeft, maak dan een "Aanbevolen of verplicht" relatie met alle onderliggende standaardversies waarvoor geldt dat de GEMMA status in gebruik is.
  • Deze relatie bestaat niet in het model, alleen in de Softwarecatalogus
Eigenschappen van de relatie 'aanbevolen of verplichte standaard'
  • Verbindingsrol = 'Aanbevolen' of 'Verplicht'
  • Object ID - Unieke sleutel van standaardversie, GUID overgenomen uit KING architectuurtool
  • AssociationRelationship
    Buitengemeentelijk component (MijnOverheid, ) Afgeleide landelijke koppelvlakstandaard Standaard (TMLO) Dit is een afgeleide relatie die wordt aangemaakt en doorgeven aan de Softwarecatalogus.

    Regel voor afleiden:

    • Maakt tussen de Buitengemeentelijke component een relatie met de standaard, wanneer geldt dat één van de buitengemeentelijke koppelvlakken deze standaard voorschrijft.
    • Deze relatie bestaat niet in het model, alleen in de Softwarecatalogus
    AssociationRelationship
    Referentiecomponent (Zaakafhandelcomponent) Bedrijfsfunctiefilter (hierarchie) Bedrijfsfunctie (Vordering sociaal, Informering) AssociationRelationship
    Referentiecomponent (Zaakafhandelcomponent) Doelgroepfilter Doelgroep (Inwoners en ondernemers, gemeente) Dit is een afgeleide relatie die wordt aangemaakt en doorgeven aan de Softwarecatalogus. De functionaliteit toegewezen aan een referentiecomponent wordt gebruikt door één of meerdere doelgroepenAssociationRelationship
    Referentiecomponent (Zaakafhandelcomponent) Domeinfilter Domein (Sociaal domein, Bestuur en veiligheid, ..) Dit is een afgeleide relatie die wordt aangemaakt en doorgeven aan de Softwarecatalogus. Een referentiecomponent wordt gebruikt in één of meerdere domeinenAssociationRelationship
    Classificatie-framework Id-26132 Standaard (TMLO) AggregationRelationship
    Standaardversie (TMLO 1.1) Id-26135 Standaard (TMLO) SpecializationRelationship
    Bedrijfsfunctie (Vordering sociaal, Informering) Id-26219 Sub Bedrijfsfunctie (Openbare informering) AggregationRelationship
    Hoofdbedrijfsfunctie (Laag Uitvoering) Id-26222 Bedrijfsfunctie (Vordering sociaal, Informering) AggregationRelationship
    Hoofdbedrijfsfunctie (Laag Uitvoering) Id-26235 Hoofdbedrijfsfunctie en domein (uitvoering sociaal) AggregationRelationship
    Sub Bedrijfsfunctie (Openbare informering) Id-26237 SubSub bedrijfsfunctie (producten en diensten publicatie) AggregationRelationship
    Hoofdbedrijfsfunctie en domein (uitvoering sociaal) Id-26239 Bedrijfsfunctie (Vordering sociaal, Informering) AggregationRelationship
    Applicatiefunctie (Beheren zaken) Id-26324 Sub Applicatiefunctie (Aanmaken zaak, gegevensuitwisseling) AggregationRelationship
    Referentiecomponent (Zaakafhandelcomponent) Id-26326 Applicatiefunctie (Beheren zaken) AssignmentRelationship
    Referentiecomponent (Zaakafhandelcomponent) Id-26328 Sub Applicatiefunctie (Aanmaken zaak, gegevensuitwisseling) AssignmentRelationship
    Buitengemeentelijk component (MijnOverheid, ) Id-26331 Buitengemeentelijke service (Verzenden en ontvangen e-Facturen) RealizationRelationship
    Domein (Sociaal domein, Bestuur en veiligheid, ..) Id-26694 Hoofdbedrijfsfunctie (Laag Uitvoering) AggregationRelationship
    Gradatiesgroep (Eindproduct, ..) Id-26707 Standaard (TMLO) AggregationRelationship
    Buitengemeentelijk component (MijnOverheid, ) Id-26716 Buitengemeentelijke dienst (Betrouwbare gegevensuitwisseling) ServingRelationship
    Applicatiefunctie (Beheren zaken) Id-26724 Sub Bedrijfsfunctie (Openbare informering) ServingRelationship
    Buitengemeentelijke service (Verzenden en ontvangen e-Facturen) Id-26729 Referentiecomponent (Zaakafhandelcomponent) ServingRelationship
    Applicatiefunctie (Beheren zaken) Id-26746 Bedrijfsfunctie (Vordering sociaal, Informering) ServingRelationship
    Applicatiefunctie (Beheren zaken) Id-26749 SubSub bedrijfsfunctie (producten en diensten publicatie) ServingRelationship
    Domein (Sociaal domein, Bestuur en veiligheid, ..) Id-26756 Hoofdbedrijfsfunctie en domein (uitvoering sociaal) AggregationRelationship
    Domein (Sociaal domein, Bestuur en veiligheid, ..) Id-26758 Domein en doelgroep AggregationRelationship
    Doelgroep (Inwoners en ondernemers, gemeente) Id-26760 Domein en doelgroep AggregationRelationship
    Domein en doelgroep Id-26762 Applicatiefunctie (Beheren zaken) AggregationRelationship
    Buitengemeentelijke service (Verzenden en ontvangen e-Facturen) Voorgeschreven standaard Standaard (TMLO) RealizationRelationship