Beste bezoeker,

op dit moment wordt er een nieuwe release doorgevoerd op GEMMA Online. Hierdoor is de omgeving tijdelijk niet beschikbaar.

Vragen? Stuur een e-mail naar gemmaonline@vng.nl

Met vriendelijke groet, Kenniscentrum Architectuur VNG Realisatie

Gradaties van interoperabiliteit

Laatst bewerkt: 30 september 2021, 12:58:09

Standaarden kunnen als producten worden getypeerd in eindproducten, halffabrikaten, grondstoffen en gegevensstandaarden. Deze typering is een indicatie wat de benodigde inspanning is om op basis van de standaard tot een werkende koppeling te komen.

Bij eindproduct-standaarden zijn de functionaliteit, de (web)services en rolverdeling tussen systemen gedetailleerd en scherp gedefinieerd. Juiste toepassing is preventief goed testbaar en daardoor is de voorspelbaarheid op goed functioneren hoog.

Voor halffabrikaat-standaarden dient de opdrachtgever aanvullende specificaties toe te voegen. Voor grondstof-standaarden moeten nog meer specificaties en activiteiten worden uitgevoerd om interoperabiliteit te kunnen realiseren. Dit vergt specialistische kennis.

VNG Realisatie adviseert gemeenten bij voorkeur functioneel passende eindproduct-standaarden te gebruiken en pas daarna (in aflopende prioriteit) halffabrikaat- en grondstof-standaarden, en als laatste maatwerk toe te passen.

Daarnaast worden nog de gegevensstandaarden onderkend. Om ervoor te zorgen dat de uitgewisselde gegevens juist zijn en op de juiste manier worden gebruikt, met de juiste betekenis, dienen er zeer goede afspraken gemaakt te worden. De afspraken over het meervoudig gebruik van gegevens en de (gemeentelijke) gegevensuitwisseling zijn vastgelegd in gegevensstandaarden. Ook hiervoor geldt dat de leverancier dient aan te geven op welke wijze hieraan wordt voldaan.

Als ik een keuze ga maken, welke standaard kies ik?[bewerken]

Hoe strakker de standaard, hoe beter getest kan worden of een leverancier de standaard juist heeft geïmplementeerd. Dat maakt het voor de opdrachtgever (gemeenten) makkelijker om te specificeren welke informatie uitgewisseld moet worden en ervoor te zorgen dat de inhoud van de berichten ook geschikt is om de functionele eisen te vervullen. De interoperabiliteit van systemen en uitwisselbaarheid van gegevens wordt daarmee groter. De onderstaande tabel geeft inzicht voor het beantwoorden van de volgende vragen:

  • Wat zijn de verschillen tussen de verschillende typen StUF standaarden?
  • Hoeveel werk heb ik als gemeente aan het gebruik van een standaard?


Gradatie Type StUF standaard Inhoud van de standaard Interoperabiliteitskenmerken Benodigde aanvullende specificaties bij opdrachtverstrekking Geschikt voor toepassing door
Eindproduct Koppelvlakspecificatie (zoals Zaak- en Documentservices, Documentcreatie services ...) Specificatie van webservices met berichten en toegewezen aan referentiecomponenten. Hergebruik van andere StUF sectormodellen Scherpe en concrete specificatie toegesneden op een keten of afgebakend werkingsgebied. Inclusief de rolverdeling van de (web)services over systemen.

Goed testbaar.

Enkele regels

Referentiecomponent Rol en keuze van voorgedefinieerde varianten / opties

ICT en I&A professional – algemeen

Functionele deel van specificatie leesbaar voor niet ICT-ers

StUF verticaal sectormodel (StUF HR, StUF WKPB, ...) Berichtspecs voor koppeling van gemeentelijke software met landelijke een voorziening.

(soms) aangevuld met protocolbinding

Concreet en redelijk scherp. Meestal toegesneden op een koppeling met een landelijke voorziening of standaard voor een specifieke domein (bijv WOZ)

Testbaarheid varieert – over het algemeen goed testbaar. Gedeeltelijke rolverdeling over systemen

Afhankelijk van sectormodel ICT professional

Functionele deel van de specificatie (meestal) leesbaar voor niet ICT-ers

Halffabrikaat StUF berichtencatalogus (StUF BG BAG berichtencatalogus) Berichtspecs per (informatie)gebeurtenis. Generiek / onscherp

Deels testbaar Niet toegewezen aan systemen

2- 10 pagina’s A4.

Interactiepatroon Restricties dataset(s) Protocolbinding (zie stuf bestekteksten)

Applicatie-integratie

Architect / expert

StUF horizontaal sectormodel (StUF BG, StUF ZKN) Breed toepasbare set van berichtonderdelen met basistypes, entiteit- en berichtschema’s Generiek en breed toepasbaar /

Zeer uitgebreid, onscherp Deels testbaar Niet toegewezen naar specifieke systemen, ketens of koppelingen

2-20 pagina’s A4

Interactiepatroon Restricties dataset(s) Protocolbinding

Applicatie-integratie

Architect / expert

Grondstof StUF (onderlaag) "Kookboek" - algemene StUF regels voor het ontwerp van StUF sectormodellen 40-100 pagina’s (zie StUF bestekteksten) Berichtontwerper

Expert

StUF protocolbinding Alleen protocolniveau en verbinding naar content Alleen transportprotocol - zonder berichtcontent Applicatie-integratie

Architect / expert (op middleware niveau)