Aan deze wiki wordt momenteel gewerkt. Het kan zijn dat tijdens deze werkzaamheden links niet werken of dat sommige views niet of onvolledig getoond worden.

Gemeentelijk Applicatiearchitectuur Omgevingswet

Bijlage: GEMMA en Common Ground

Het Common Ground initiatief komt voort uit de gemeentelijke wereld. Het beoogt

... het huidige te trage tempo van innovaties in dienstverlening aan inwoners en ondernemers te doorbreken. Common Ground past naadloos in de gedachte van de ‘+1 gemeente’ die immers ook uitgaat van een radicale omkering: we bouwen de digitale gemeente alsof we geen rekening hoeven te houden met datgene wat er al is.


De Common ground richt zich op de vernieuwing van de gemeentelijke informatievoorziening en is voorwaardelijk voor de realisatie van de +1 gemeente. Op de Common ground pagina op de VNG site staat:

Met het vaststellen van de conceptuele uitgangspunten en principes onder de Common Ground wordt een fundamentele stap gezet voor een andere techniek en organisatie van de informatievoorziening van gemeenten, waaraan langjarig zal moeten worden gewerkt.

De basisgedachte van Common Ground

Deze wordt verwoord in onderstaande architectuurprincipes

1. Onze gemeente neemt regie over gegevens

Inwoners en ondernemers moeten inzage hebben in hun persoonlijke gegevens en het gebruik daarvan door derden. Zij moeten de mogelijkheid hebben om gegevens te corrigeren of te (her)gebruiken, zowel binnen de overheid als daarbuiten. Hierdoor verbetert de transparantie, neem de kwaliteit van gegevens toe en wordt de positie van de burger versterkt.

2. Onze gemeente streeft naar collectief georganiseerde voorzieningen

Samen Organiseren is een nieuwe werkwijze vanuit de uitvoeringspraktijk en de vraagstukken die hierin leven, om samen te werken aan een eigentijdse, kwalitatieve en efficiënte gemeentelijke uitvoering. Het is een vliegwiel voor het verbinden en versnellen van de gezamenlijke gemeentelijke uitvoering. Met als belangrijkste onderdelen de digitalisering van de dienstverlening en informatievoorziening van gemeenten.

Basismodel Common ground

In het Common ground 5-lagen model wordt het belangrijkste inrichtingsprincipe voor de gemeentelijke informatievoorziening van de toekomst afgebeeld.

5lagenmodelCommonGround.png

Toelichting 5-lagenmodel:

  1. Standaard informatiemodel: Ontsluiting gegevens conform standaard informatiemodel
  2. Services conform landelijke afspraken: Toegang tot de data via services conform landelijke en lokale API-afspraken (o.a. beveiliging en logging)
  3. Landelijke integratiefaciliteit: Inrichting van een landelijke (technische) voorziening voor ontsluiting van services.
  4. Procesinrichting: Inrichting en ondersteuning van flexibele gestandaardiseerde processen
  5. Interactie: Interactie conform wensen/eisen doelgroep


Hierin komt duidelijk de scheiding naar voren tussen processen en gegevens, zoals dit ook verwoord staat in de VNG visie op het gegevenslandschap.

GEMMA en Common Ground

GEMMA heeft net als Common Ground de grondgedachte in zich dat procesondersteuning en gegevens gescheiden zijn in de gemeentelijke informatie- en applicatie-architectuur. Alleen in GEMMA is dat niet expliciet benoemd. In GEMMA is dat echter wel te herkennen door componenten als Generiek Zaakafhandelcomponent versus Zaakregistratiecomponent en Documentbeheercomponent versus Documentregistratiecomponent. En zo zijn er nog een aantal aan te wijzen. GEMMA heeft dit echter niet tot in alle domeinen en referentiecomponenten consequent doorgevoerd. Dit zal in de toekomst wel moeten gebeuren.

Daarnaast laat GEMMA ook open of de scheiding van procesondersteuning en gegevensdiensten per component, integraal, lokaal of centraal is georganiseerd. Common Ground is daar explicieter over en streeft naar een gemeenschappelijk gegevenslandschap om te beginnen op gemeentelijk niveau.

Architectuur basisgemeente

In het katern Verbinden wordt wel op ingegaan het gebruik van basis- en kerngegevens, door bij de GEMMA patronen te stellen dat Gegevensmagazijnen een tijdelijk oplossing zijn en dat op termijn de gegevens direct bij de bron (in dit geval basisregistraties) opgehaald dienen te worden. Common Ground gaat hierin dus nog een stap verder.

GEMMA spreekt zich ook niet uit over wat er lokaal en centraal geregeld zou kunnen worden. Het zoeken naar de gemeenschappelijkheid had GEMMA al jaren terug met de visie op de Basisgemeente, maar dat ging veel meer uit van een leveranciersmarkt die lokaal meer geïntegreerde oplossingen zou gaan bieden voor gemeenten op een transparante en servicegeoriënteerde manier. Het idee van een gemeentelijk servicecatalogus werd ook toen al benoemd. Alleen was dat een referentiemodel voor een gemeente en geen gemeenschappelijke voorziening zoals Common Ground dat beoogt.

Ten slotte

Common Ground is een logisch volgende stap op de huidige GEMMA en GEMMA zal zich ook in die richting gaan doorontwikkelen. De eerste projecten die dit zullen gaan doen zijn GGI en Omgevingswet. In de architectuur van deze projecten zal enerzijds GEMMA terug te zien zijn, maar anderzijds ook de ideeën van Common Ground.